In gesprek met de burgemeester...
In gesprek met de burgemeester... (Foto: )
In gesprek met de burgemeester

In gesprek met de burgemeester 6 maart 2019

Weerbaarheid voor burgemeesters

Door Bert Vinkenborg

Burgemeester, onlangs is de zogenoemde Machiavelliprijs uitgereikt aan de bedreigde burgemeester. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een politicus of organisatie die een markante bijdrage heeft geleverd aan de communicatie tussen politiek, overheid en burgers. Dit keer betrof het alle burgemeesters en niet een enkeling. Hoe ernstig is de situatie?         

"De rol van de burgemeester is in de afgelopen tien jaar behoorlijk veranderd. Voordien was hij vooral burgervader. De overheid heeft de burgemeester in een andere positie gebracht. De Tweede Kamer heeft dat besloten. Nu hebben we bevoegdheden die we vroeger niet hadden. Toen vielen die onder het strafrecht, nu onder bestuursrecht. Een burgemeester heeft nu de bevoegdheden zoals het laten opsluiten van kwetsbare personen of het sluiten van woningen en panden. Dat zijn vrij verregaande bevoegdheden. De burgemeester kan als enige op het individu ingrijpen."

Er is een weerbaarheidstraining in het leven geroepen waar alle burgemeesters aan mee kunnen doen. Wat houdt die in en hebt u daar al aan meegedaan?

"De situatie gaf er ook wel aanleiding toe. Dat geldt overigens ook voor wethouders en raadsleden. Wij moeten alle agressie-incidenten melden. Ik zelf heb nog geen weerbaarheidstraining gevolgd, maar ik ben wel van plan dat te doen. Er wordt ook gekeken naar de woonsituatie van burgemeesters om onze kwetsbaarheid daar in beeld te brengen."

Bedreigingen kunnen variëren. Van een grote mond tegen de burgemeester tot levensbedreigend. Het schijnt dat bijna een derde van de lokale bestuurders en vooral burgemeesters er mee te maken krijgt. Wat speelt er zich af in de Achterhoek en meer in het bijzonder in Doetinchem op dit gebied?

"Ik heb er al wel mee te maken gehad, maar alleen nog verbaal. Binnen ons stadhuis is er een protocol voor wat we moeten doen in zo'n geval. Het komt al meerdere malen per jaar voor dat de piepers bij verschillende medewerkers overgaan en dat men moet komen om assistentie te verlenen. We hoeven dus niet te oefenen. Tussen de burgemeesters in de regio is het wel een gespreksthema. Sommigen van hen hebben het al heftiger meegemaakt dan ik. Je kunt niet zeggen dat het in de Randstad ernstiger is dan hier. Het speelt hier ook en het kan zo maar ernstiger worden."

De burgemeester is in enkele decennia veranderd van lintjesknipper en burgervader in een misdaadbestrijder met alle gevolgen van dien. Is het ambt van burgemeester daarvoor bedoeld en ook toegerust?

"De rol van burgemeesters én van wethouders is veranderd. Je bent geen anonieme figuur. Veiligheidsdiensten, zoals politie en brandweer, staan nu verder van de burgemeester af. De uitbreiding van onze rol heeft nu zijn grenzen wel bereikt. Ik ben niet op zoek naar extra taken."

Wat moet een burgemeester kunnen om voldoende weerbaar te zijn en wat moet hij vooral niet doen?

"Er zich bewust van zijn, er voldoende aandacht aan geven en erover nadenken. Wat je beslist niet moet doen is een agressieve persoon een rechtse directe op zijn gezicht geven. Agressie met agressie beantwoorden leidt alleen tot nog meer agressie."

Moet het bestrijden van criminaliteit op lokaal niveau niet overgeheveld worden naar het Openbaar Ministerie?

"Het voordeel van bestuursrecht boven strafrecht is dat de effectiviteit ervan groter is. Als je het daar weghaalt dan ben je die weer kwijt. Je zou er over kunnen denken een paar bevoegdheden bij de Officier van Justitie neer te leggen, maar die staat vrij ver van de samenleving af. Een sluitend antwoord heb ik op dit moment niet. Ik heb nog steeds het gevoel dat ik goed en veilig als burgemeester kan functioneren."

Meer berichten