Henri-George Moïze de Chateleux vertrekt bij D66 Doetinchem.  Foto: Bert Vinkenborg
Henri-George Moïze de Chateleux vertrekt bij D66 Doetinchem. Foto: Bert Vinkenborg

D66 crisis broeide al jaren

DOETINCHEM - De crisis binnen D66 in Doetinchem die onlangs tot uitbarsting kwam was volgens de fractieleden Henri-George Moïze de Chateleux en Willem Traag het gevolg van een conflict dat al jaren broeide en steeds ernstiger vormen begon aan te nemen. Reden om beiden te vragen hoe het begon, wat er volgde en wat de consequenties zijn.

Door Bert Vinkenborg

Volgens Moïze de Chateleux begon het 'gedonder' al voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2014. Een van de eerste gevolgen daarvan was in 2015 het uittreden van Ellenus Venema die een eenmansfractie begon onder de naam Duurzaam Doetinchem. Moïze de Chateleux waarschuwde zo'n 2,5 jaar geleden het D66 regiobestuur al dat het mis dreigde te gaan in Doetinchem en adviseerde mediation in te schakelen om zo te proberen onderling tot een oplossing te komen. Dat werd toen door de toenmalige regiovoorzitter niet opgevolgd. Moïze de Chateleux: "Het afdelingsbestuur probeerde een steeds grotere greep op de fractie te krijgen. Volgens de landelijke D66-statuten mag dat niet. De taak van het bestuur is leidinggeven aan de afdeling en erop toe zien dat de fractie het verkiezingsprogramma in de raad zo goed mogelijk tot uitvoering brengt." Moïze de Chateleux kondigde al jaren geleden aan dat hij in 2018 zou vertrekken. Hij had en heeft volgens hem dan ook geen enkele ambitie het lijsttrekkerschap te vervullen. Dus heeft hij in 2013 het bestuur bij het samenstellen van de lijst al gevraagd rekening te houden met zijn wens half 2016 te beginnen met terugtrekken. Het afdelingsbestuur ging nog een stap verder in het onder curatele stellen van de fractie door het opstellen van een fractiereglement. Moïze de Chateleux meent: "Dat is niet aan het bestuur. Daar gaan wij als fractie over. Bij ons aantreden als raadslid hebben wij een eed of belofte afgelegd waarin wij verklaren te zullen stemmen 'zonder last en ruggespraak'. Dat betekent dat wij ons niet mogen laten opdragen in een stemming een bepaald standpunt in te nemen dan wel handelingen die wij in de raad verrichten. Dit reglement is daarmee in strijd."

Willem Traag en een groep leden waren er volgens eigen zeggen in september 2016 al helemaal klaar mee: "We hebben gevochten als een leeuw maar ik voel mij nu zo belazerd door mensen met een dubbele agenda dat het nu echt op is." Moïze de Chateleux wilde het niet laten escaleren. Hij heeft tot een kleine drie weken geleden getracht afsplitsing van de leden te voorkomen en de zaak bij elkaar te houden. Toen er weer een dubbele agenda bleek te bestaan en het compromis van tafel ging, heeft hij dat aan Traag gemeld en afstand van alles genomen, hij wilde het eerst laten bezinken en niet vanuit emotie reageren. Hij wachtte tot begin van de afgelopen week toen voor hem de maat ook vol was. Moïze de Chateleux: "De verkiezing van een lijsttrekker heeft met deze zaak niets te maken." Woensdag 1 november werd door Traag een vergadering belegd om een nieuwe partij op te richten. Willem Traag, vijftien D66-leden en nog een aantal sympathisanten willen zich hierbij aansluiten. Ook Moïze de Chateleux overweegt dit inmiddels. Registratie bij de Kamer van Koophandel moet nog plaatsvinden en over de naam wordt nagedacht en gestemd. Op de vraag of ze er nog wel lol in hebben reageert Traag bevestigend en Moïze de Chateleux verklaart eerst tot rust te willen komen en niet uit emotie te willen handelen.
Hoe gaat het nu verder met de coalitie? Dinsdagavond 7 november werd hierover gesproken in het zogenoemde seniorenconvent, het adviesorgaan van de burgemeester waarin fractievoorzitters, burgemeester en griffier zitting hebben. Adviezen van het seniorenconvent zijn vertrouwelijk. Moïze de Chateleux: "We hebben onze handtekening gezet onder het coalitieakkoord en houden ons daar dus aan. Er zijn echter ook onderwerpen die daar niet in staan."
In de toekomst van de nieuwe partij hebben beide heren vertrouwen. Ze verwijzen naar onderzoeken van Nipo en Maurice de Hond waarin een verschuiving in het politieke landschap wordt voorspeld. De rol van de landelijke politiek in de gemeenteraden zou sterk afnemen.
Moïze de Chateleux over de hele gang van zaken: "Het is triest en ik blijf het triest vinden. Tot drie weken geleden had ik nog hoop. Nu is het ons uit handen geslagen door opportunisme en blinde ambitie." Of en welke rol, al of niet op de lijst, hij eventueel nog wil spelen weet hij niet en is prematuur. Eerst moet het bestuur orde op zaken stellen profielschetsen opstellen, procedures vaststellen en dan moet hij zich ook nog in het programma kunnen vinden.

Stellingname
Ook het bestuur van D66 Doetinchem is om een stellingname gevraagd. "D66 Doetinchem ziet kansen voor de toekomst. Het bestuur van D66 Doetinchem betreurt het dat de raadsleden hebben aangegeven uit de partij te stappen, hun zetel mee te nemen en dat daardoor wethouder Kees Telder genoodzaakt is zijn functie neer te leggen.
Tot op dit moment is bij het bestuur geen bericht binnen gekomen van de raadsleden. Het bestuur heeft begrepen dat de raadsleden in het coalitieoverleg hebben aangegeven uit te zullen treden en dat zij een brief hebben overhandigd aan de burgemeester. Daarop heeft het bestuur opheldering bij hen gevraagd. Daar is nog geen antwoord op gekomen", aldus het partijbestuur.
"Zowel de wethouder als het bestuur hebben in de afgelopen week veel steunbetuigingen mogen ontvangen vanuit diverse kanten van de samenleving: leden, individuele inwoners en maatschappelijke organisaties. Deze reacties maken dat er een positief beeld bestaat over de toekomst van D66 in Doetinchem. Het bestuur van D66 Doetinchem stelt vast dat zij er alles aan gedaan heeft om de raadsleden te ondersteunen in hun raadswerk. Er zijn transparante procedures gevolgd, die bij D66 landelijk zijn vastgelegd in het huishoudelijk reglement. Ook voor wat betreft het afdelingsreglement wijkt D66 niet af van wat voor de partij landelijk geldt. Het bestuur heeft op geen moment het vertrouwen in de raadsleden opgezegd."
Het slot van de reactie: "Wanneer de raadsleden daadwerkelijk uittreden en hun zetel niet teruggeven aan de partij, dan keurt het bestuur dat af. D66 is van mening dat de zetels aan de partij toebehoren. Moïze de Chateleux heeft in 2014 bij de verkiezingen 1330 stemmen gekregen, maar wel als lijsttrekker voor D66 en Traag haalde met 153 stemmen niet de voorkeursdrempel. Het bestuur begrijpt het voornemen van wethouder Kees Telder om zijn functie neer te leggen, maar zij betreurt het dat het zover lijkt te komen."

Het is lastig uit het voorgaande eenduidige conclusies te trekken. De toekomst tot aan de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018 zal leren wat dit conflict oplevert, winnaars of verliezers. Voor de kiezers zal waarschijnlijk nog veel duidelijk gemaakt moeten worden.

Reageer als eerste
Meer berichten
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=staddoetinchem.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=699,700,701,703,704,725" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
Deel je nieuws
 
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=5227718&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=staddoetinchem.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=699,700,701,703,704,725" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>